Powstanie i 50-letnia historia Centrum Banacha
Centrum Banacha zostało utworzone 13 stycznia 1972 roku na podstawie porozumienia podpisanego w Warszawie przez Akademie Nauk z Bułgarii, Czechosłowacji, NRD, Węgier, Polski, Rumunii i ZSRR. Z czasem umowa została rozszerzona o kolejne kraje: Wietnam (1979), Kubę (1984) i Koreę Północną (1986).
Od początku swojego istnienia Centrum Banacha działa w ramach Instytutu Matematycznego Polskiej Akademii Nauk (IM PAN), funkcjonując pod nadzorem Dyrektora Instytutu oraz Międzynarodowej Rady Naukowej. Głównym celem Centrum było zawsze wspieranie i rozwijanie międzynarodowej współpracy w dziedzinie matematyki, ze szczególnym uwzględnieniem łączenia naukowców ze Wschodu i Zachodu. W latach 70. i 80., wraz z intensyfikacją kontaktów między obiema stronami, Polska stała się naturalnym miejscem spotkań dzięki swojemu położeniu geograficznemu oraz bogatym tradycjom kulturowym i matematycznym.
Przywództwo i kluczowe wydarzenia
- 1972–1992: Pod kierownictwem prof. Czesława Olecha Centrum Banacha zdobyło międzynarodowe uznanie jako ośrodek współpracy matematycznej, goszcząc matematyków z całego świata.
- 1993–2002: Prof. Bogdan Bojarski objął stanowisko dyrektora po rozwiązaniu pierwotnego porozumienia między Akademiami Nauk (1993). Rozpoczęła się nowa era współpracy, szczególnie z Europejskim Towarzystwem Matematycznym (EMS). Wprowadzono nowe formy działalności, takie jak skondensowane warsztaty, sympozja i spotkania interdyscyplinarne, a także semestry tematyczne.
- 2002–2010: Prof. Stanisław Janeczko, były dyrektor IM PAN, został dyrektorem Centrum Banacha. W 2006 roku mianował prof. Janusza Grabowskiego sekretarzem naukowym, który pełnił tę funkcję do końca kadencji Janeczki.
- 2010–2015: Prof. Feliks Przytycki objął stanowisko dyrektora IM PAN i jednocześnie Centrum Banacha, a prof. Janeczko został przewodniczącym Centrum Banacha.
Zarządzanie i ewolucja
W latach 1972–1993 Rada Naukowa Centrum Banacha składała się z dwóch przedstawicieli każdej Akademii Nauk, będącej sygnatariuszem umowy, oraz dyrektora Centrum, który odpowiadał za program naukowy. Po 1993 roku Rada została rozszerzona o przedstawicieli EMS, krajów założycielskich oraz czterech przedstawicieli Polski.
Od jesieni 2015 roku Centrum Banacha pozostaje pod formalnym nadzorem prof. Adama Skalskiego, zastępcy dyrektora IM PAN ds. naukowych.
50 lat doskonałości
W 2022 roku Centrum Banacha obchodziło 50-lecie istnienia, podkreślając pół wieku globalnej współpracy i rozwoju badań matematycznych.
Kliknij tutaj, aby uzyskać informacje o Radzie Naukowej na lata 2026–2029.
Byli przewodniczący Rady Naukowej (1972–2005)
- Lubomir Iliev (Bułgaria) – 1972–1976
- Ákos Császár (Węgry) – 1977–1980
- Klaus Matthes (NRD) – 1981–1982
- Kazimierz Urbanik (Polska) – 1983–1986
- Romulus Cristescu (Rumunia) – 1987–1989
- Sergeĭ M. Nikol'skiĭ (ZSRR) – 1990–1992
- Friedrich Hirzebruch (Niemcy) – 1993–2001
- Rolf Jeltsch (Szwajcaria) – 2002–2005
- Ari Laptev (Szwecja) – 2006–2013
- Pavel Exner (Czechy) – 2014–2021
Rada Naukowa w latach 2022-2025:
- Dyrektor naukowy IM PAN odpowiedzialny za Centrum Banacha – prof. Adam Skalski
- Przewodniczący Rady Naukowej – prof. Šárka Nečasová (Czechy)
- Prof. Miklós Abert (Węgry)
Prof. Lucian Beznea (Rumunia)
Prof. dr hab. Mikołaj Bojańczyk (Polska)
Prof. Hélène Esnault (Niemcy)
Prof. dr hab. Sławomir Kołodziej (Polska)
Prof. dr hab. Mariusz Lemańczyk (Polska)
Prof. Hans Munthe-Kaas (Norwegia)
Rada Naukowa w latach 2018–2021:
- Dyrektor naukowy IM PAN odpowiedzialny za Centrum Banacha – prof. Adam Skalski
- Przewodniczący Rady Naukowej – prof. Pavel Exner (Czechy)
- Prof. Alexey Davydov (Rosja)
- Prof. Alice Fialowski (Węgry)
- Prof. Gert-Martin Greuel (Niemcy)
- Prof. Grzegorz Karch (Polska)
- Prof. Sławomir Kołodziej (Polska)
- Prof. Sjoerd Verduyn Lunel (Holandia)
- Prof. Domokos Szász (Węgry)
- Prof. Henryk Woźniakowski (Polska)
Rada Naukowa w latach 2014–2017:
- Przewodniczący Centrum Banacha – prof. Stanisław Janeczko
- Prof. Zbigniew Błocki (Polska)
- Prof. Pavel Exner (Czechy)
- Prof. Alice Fialowski (Węgry)
- Prof. Grzegorz Karch (Polska)
- Prof. Sjoerd Verduyn Lunel (Holandia)
- Prof. Olga Rossi (Czechy)
- Prof. Domokos Szász (Węgry)
- Prof. Dmitry Treschev (Rosja)
- Prof. Jouko Väänänen (Finlandia)
- Prof. Henryk Woźniakowski (Polska)
Rada Naukowa w latach 2010–2013:
- Dyrektor naukowy IM PAN – prof. Stanisław Janeczko
- Prof. Grzegorz Banaszak (Polska)
- Prof. Zbigniew Błocki (Polska)
- Przewodniczący – prof. Ari Laptev (Szwecja)
- Prof. Péter Pál Pálfy (Węgry)
- Prof. Olga Rossi (Czechy)
- Prof. Marta Sanz Solé (Hiszpania)
- Prof. Dmitry Treschev (Rosja)
- Prof. Jouko Väänänen (Finlandia)
- Prof. Przemysław Wojtaszczyk (Polska)
Rada Naukowa w latach 2006–2009:
- Prof. Piotr Biler (Polska)
- Prof. Olga Gil-Medrano (Hiszpania)
- Prof. Janusz Grabowski (Polska)
- Prof. Sabir Gusein-Zade (Rosja)
- Prof. Jerzy Kaczorowski (Polska)
- Przewodniczący – prof. Ari Laptev (Szwecja)
- Prof. Péter Pál Pálfy (Węgry)
- Prof. Carlo Sbordone (Włochy)
- Prof. Vladimir Souček (Czechy)
- Prof. Przemysław Wojtaszczyk (Polska)
Rada Naukowa w latach 2002–2005:
- Prof. Piotr Biler (Polska)
- Prof. Andreĭ Bolibrukh (Rosja, zmarł w 2004 r.)
- Prof. Sabir Gusein-Zade (Rosja, od 2004 r.)
- Prof. Stefan Jackowski (Polska)
- Przewodniczący – prof. Rolf Jeltsch (Szwajcaria)
- Prof. Jerzy Kaczorowski (Polska)
- Prof. Olli Martio (Finlandia, 2001–2004)
- Prof. Marta Sanz Solé (Hiszpania)
- Prof. Carlo Sbordone (Włochy, od 2005 r.)
- Prof. Jan Slovák (Czechy)
- Prof. Verá T. Sós (Węgry)
- Prof. Łukasz Stettner (Polska)
Rada Naukowa w latach 1998–2001:
- Przewodniczący – prof. Friedrich Hirzebruch (Niemcy)
- Prof. Andreĭ Bolibrukh (Rosja)
- Prof. Pavol Brunovský (Słowacja)
- Prof. Roman Dwilewicz (Polska)
- Prof. Bronisław Jakubczyk (Polska)
- Prof. Tadeusz Januszkiewicz (Polska)
- Prof. Gyula O. H. Katona (Węgry)
- Prof. Marta Sanz Solé (Hiszpania)
- Prof. Olli Martio (Finlandia, od 2001 r.)
Rada Naukowa w latach 1993-1997:
- Friedrich Hirzebruch (Bonn) — Przewodniczący
- Eva Bayer-Fluckiger (Besançon)
- Pavol Brunovský (Bratysława)
- Ludvig D. Faddeev (Petersburg)
- Andrzej Hulanicki (Wrocław)
- Bronisław Jakubczyk (Warszawa) — Dyrektor Naukowy Instytutu
- Stanisław Janeczko (Warszawa)
- Gyula O. H. Katona (Budapeszt)
- Aatos Lahtinen (Helsinki)
- Bogdan Ziemian (Warszawa) — Sekretarz
Członkowie Rady Naukowej w latach 1972-1992:
- Bułgaria: R. Denchev, B. Dymitrov, M. Gavrilov, L. G. Iliev, P. Kenderov, A. N. Mateev, G. Skordev
- Kuba: L. Alvarez, G. Lopez, I. R. Shulcloper
- Czechosłowacja: A. Kufner, L. Mišik, J. Novák, A. Pázman, S. Schwabik
- NRD: F. Kuhnert, K. Matthes
- Węgry: M. Arató, Á. Császár, E. T. Szmidt
- Korea Północna: Ho Gon
- Polska: Z. Ciesielski, C. Olech, W. Orlicz, K. Urbanik
- Rumunia: D. Burghelea, R. Cristescu, G. C. Moisil, T. Postelnicu, E. Radu
- ZSRR: S. M. Nikol'skiĭ, S. V. Yablonskiĭ
- Wietnam: Phan Dinh Dieu, Hoang Tuy, Pham Huu Sach